مەقالەکان

بۆ نووسینی ئەم وتارە، پێویستە کەمێک ڕاشکاو بین. زۆرجار خەڵک تەنها باس لە لایەنی گەشەکردنی بزنس دەکەن، بەڵام دەبێت خوێنەر ئاگاداربن تا سەرمایەکەیان نەخەنە مەترسییەوە.

هەموو بزنسێک ڕێژەیەک لە سەرکێشی (Risk) تێدایە، بەڵام هەندێک جۆری بزنس هەن کە پێیان دەوترێت “بزنسە مەترسیدارەکان”. ئەمە بەو مانایە نییە کە نابێت بچیتە ناو ئەو بزنسە، بەڵکو بەو مانایەیە کە پێویستیان بە وریایی، شارەزایی و سەرمایەیەکی زیاتر هەیە.

ئەگەر خاوەن سەرمایەیەکی کەمی و دەتەوێت مەترسییەکان کەم بکەیتەوە، لەم ٥  جۆرە بزنسە وریابە:

یەکێک لەو پرسیارانەی کە زۆرینەی خەڵکی دەیپرسن ئەوەیە: کە شوێنێکیان هەیە و نازانن چ بزنسێکی تێدابکەن. هەبوونی شوێنێک (موڵک) سەرمایەیەکی گەورەیە، بەڵام هەڵبژاردنی جۆری بزنسەکە بەبێ لێکۆڵینەوە دەبێتە هۆی بەفیڕۆدانی ئەو سەرمایەیە.

زۆر کەس وا دەزانن هەنگاوی یەکەم بیرکردنەوەیە لە “ناو” یان “دیکۆر”ی بزنسەکە، بەڵام لە ڕاستیدا هەنگاوی یەکەم شیکردنەوەی شوێنەکەیە. شوێنەکەت خۆی پێت دەڵێت کە دەبێت چ بزنسێکی تێدا بێت، ئەگەر بزانیت چۆن گوێی لێ دەگریت.
بۆ ئەوەی بزانیت چ پڕۆژەیەک لەو شوێنەدا سەرکەوتوو دەبێت.

لەم مەقالەیەدا باس لە ٤ ڕێگا دەکەین کە ئەگەر پەیڕەوی بکەیت دەزانیت ئەو پڕۆژەیە کامەیە کە لە شوێنەکەی ئێوەدا سەرکەوتوو دەبێت:

یەکێک لە گەورەترین کێشەکانی هەموو خاوەنکارێک بازاڕێکی قەرەباڵغە. تەنها ئەوەندە بەس نییە کە بازاڕەکەدا هەبیت بەڵکو پێویستە جیاواز بیت لە ڕکابەرەکانت تا کڕیارەکان کڕین لای تۆ بکەن. لە بازاڕێکی قەرەباڵخ و ڕکابەری زۆردا پێویستە وەک ئەستێرە بدرەوشێیتەوە.

زۆر کەس وا دەزانن بوونی ڕکابەری زۆر لە بوارێکدا نیشانەیەکی خراپە، بەڵام لە ڕاستیدا بە پێچەوانەوەیە! ڕکابەری زۆر واتە “بازاڕەکە زیندووە و داواکاری زۆری لەسەرە”. کێشەکە لە ڕکابەرییەکەدا نییە، بەڵکو لەوەدایە کە تۆ چۆن خۆت دەناسێنیت.

ئەگەر دەتەوێت بچیتە ناو بوارێک کە ڕکابەری تێدا زۆرە، ئەم ٥ ستراتیژییە پەیڕەو بکە:

یەکێک لە بابەتە زۆر گرنگ و سەرەکیەکانی دانانی بزنس قازانج کردنە. ئەگەر ئێستا بڕۆیت و لە هەر خاوەنبزنسیک بپرسیت: کە ئایا بۆچی خۆیان بە بزنسەوە ماندوو دەکەن و خەریکن شەو و ڕۆژ ئارەقەی بۆ دەڕێژن؟ راستەوخۆ پێت دەڵێن کە دەیانەوێت قازانجێک بە دەست بهێنن. ئەگەر بزنسەکەت زەرەر بکات تەنها پارەت لە دەستنەچووە بەڵکو هەموو ئەو هەوڵ و ماندووبوونانەشت لە دەستچووە کە ئەنجامت داوە.

لەم وتارەدا باس لە ٥ نیشانەی سەرەکی دەکەین کە دەمانپارێزێت لە زەرەر:

لە بازاڕی بزنسدا، هەموو پڕۆژەیەک دەچێتە چوارچێوەی یەکێک لەم سێ جۆرە سەرەکییەوە: یان تۆ کاڵایەک دەفرۆشیت کە کڕیار دەستی لێدەدات و بەکاری دەهێنێت، یان خزمەتگوزارییەک پێشکەش دەکات کە کڕیار سوودی لێدەبینێت، یانیش بەرهەمێک پێشکەشی کڕیار دەکرێت کە شتێکە دەیکڕین و دەستکاری دەکەین دواتر دەیفرۆشین. هەرچەندە ئامانجی هەرسێکیان قازانجە، بەڵام ئێمە لێرەدا باس لە جیاوازی نێوان ٢ لەم ٣ بزنسە دەکەین.

جیاوازییەکان لە شێوازی بەڕێوەبردن، بەبازاڕکردن و تەنانەت ڕکابەرییەکانیش تەواو جیاوازن.

لەم وتارەدا، بە ٤ خاڵ باس لە جیاوازییە بنەڕەتییەکانی نێوان ئەم دوو بزنسە: