لە دەیەی ڕابردوودا، هەرێمی کوردستان گۆڕانکارییەکی ڕیشەیی بەخۆیەوە بینیوە لە بواری بازرگانی و ئابووریدا. ئەم گۆڕانکارییە تەنها لە دروستکردنی باڵەخانە و کردنەوەی مۆڵەکاندا قەتیس نەماوە، بەڵکو شێوازی گەیشتن بە کڕیار و هونەری “مارکێتینگ”یشی گۆڕیوە. ئەمڕۆ مارکێتینگ لە کوردستان تەنها بەکارهێنانی کارت و بڵاوکردنەوەی نامیلکە نییە، بەڵکو بووەتە زانستێک کە تێکەڵە بە تەکنەلۆژیا و دەروونناسیی کڕیار.
١. لە مارکێتینگی نەریتییەوە بۆ دیجیتاڵ
تا چەند ساڵێک لەمەوبەر، ڕیکلامکردن لە کوردستان پشتی بە “قسەی خەڵک”، ڕادیۆ، تەلەفزیۆن و بیلبۆردەکان دەبەست. بەڵام لەگەڵ بەرزبوونەوەی ڕێژەی بەکارهێنانی ئینتەرنێت و مۆبایلە زیرەکەکان، “دیجیتاڵ مارکێتینگ” بووەتە پاشای گۆڕەپانەکە.
بەپێی ئامارەکان، بەشێکی زۆری دانیشتوانی هەرێمی کوردستان بەکارهێنەری تۆڕە کۆمەڵایەتییەکانن، ئەمەش وایکردووە کە بازرگانان ڕووەو پلاتفۆرمە ئۆنلاینەکان وەربچەرخێن.
٢. پلاتفۆرمە باڵادەستەکان لە کوردستان
تایبەتمەندیی بازاڕی کوردستان ئەوەیە کە پلاتفۆرمەکان بەپێی تەمەن و جۆری کاڵا دابەش بوون:
- ئینستاگرام (Instagram): بەهێزترین ئامرازە بۆ فرۆشتنی جلوبەرگ، خۆراک، و جوانکاری. ڤیژواڵ و وێنەی کوالێتی بەرز ڕۆڵی سەرەکی دەبینن.
- سناپچات (Snapchat): زۆرترین کاریگەری هەیە لەسەر گەنجان و بۆ ریکلامی خێرا و کورت زۆر بەکاردێت.
- تیک تۆک (TikTok): بە خێراییەکی زۆر گەشەی کردووە و بووەتە شوێنێک بۆ ناساندنی براندەکان (Brand Awareness) لە ڕێگەی ڤیدیۆی ڤایڕەڵەوە.
- فەیسبووک (Facebook): هێشتا وەک سەرچاوەی هەواڵ و بۆ نەوەی پێشتر (تەمەن گەورەکان) و خزمەتگوزارییە گشتییەکان گرنگی خۆی ماوە.
٣. دیاردەی “ئینفڵوێنسەر مارکێتینگ”
یەکێک لە دیارترین ڕەوتەکان لە کوردستان، بەکارهێنانی کەسایەتییە ناسراوەکانە (ئینفڵوێنسەر و مۆدێلەکان) بۆ ڕیکلام. هەرچەندە ئەمە ڕێگەیەکی خێرایە بۆ گەیشتن بە هەزاران کەس، بەڵام کێشەی “متمانە”ی دروستکردووە. زۆرجار کڕیار نازانێت ئایا ئەو کاڵایەی ڕیکلامی بۆ دەکرێت بەڕاستی باشە یان تەنها لەبەر پارەکەیە. بۆیە ئێستا بزنسە زیرەکەکان زیاتر ڕوو لەو کەسایەتییانە دەکەن کە پسپۆڕن لە بوارێکدا (Micro-influencers) نەک تەنها ئەوانەی فۆڵۆوەری زۆریان هەیە.
٤. کلیلی سەرکەوتن بۆ بزنسە کوردییەکان
بۆ ئەوەی لە بازاڕی پڕ ڕکابەریی ئەمڕۆی کوردستاندا سەرکەوتوو بیت، پێویستە ئەم هەنگاوانە بنێیت:
- دروستکردنی ناوەڕۆکی بەپێز (Content Marketing): تەنها وێنەی کاڵاکە دامەنێ، بەڵکو فێری کڕیارەکە بکە چۆن بەکاری دەهێنێت و سوودی چییە.
- ڕاستگۆیی: لە کوردستان “متمانە” هەموو شتێکە. ئەگەر کاڵاکەت کوالێتی نییە، بە درۆ مەیفرۆشە، چونکە بەدناوییەکەی زوو بڵاو دەبێتەوە.
- خزمەتگوزاری کڕیاران: وەڵامدانەوەی خێرا و بەڕێزانەی نامە و کۆمێنتەکان، نیوەی مارکێتینگەکەتە.
- بەکارهێنانی داتای ڕاستەقینە: فێربە کێ کڕیاری تۆیە؟ (تەمەنیان، ڕەگەزیان، شوێنی نیشتەجێبوونیان) و ڕیکلامەکەت تەنها ئاڕاستەی ئەوان بکە.
دەرەنجام
مارکێتینگ لە کوردستان لە قۆناغی گەشەکردندایە. بازاڕەکە تینووە بۆ داهێنان و بیرۆکەی نوێ. ئەو بازرگانانەی کە تەنها پشت بە شێوازە کۆنەکان دەبەستن، لەم پێشبڕکێیەدا دەکەون، بەڵام ئەوانەی تەکنەلۆژیا و ستراتیژی دروست بەکاردەهێنن، دەتوانن براندێک دروست بکەن کە نەک تەنها لە کوردستان، بەڵکو لە عێراقیشدا دەنگ بداتەوە.